Konsultacje w sprawie nadania miejscowości Rutki-Kossaki statusu miasta

Szanowni Mieszkańcy Gminy Rutki,

Miejscowość Rutki-Kossaki posiadała już w przeszłości prawa miejskie, które zostały jej nadane w 1760 roku za staraniem chorążego wiskiego Stanisława Opackiego. Utrata statusu miasta nastąpiła na początku XIX wieku (około 1810 roku) z przyczyn m.in. gospodarczych i politycznych związanych z ówczesną sytuacją geopolityczną regionu. Do dnia dzisiejszego w miejscowości zachowały się wyraźne ślady jej miejskiej przeszłości. Należą do nich m.in. zabytkowy układ urbanistyczny z rynkiem na planie prostokąta. Nadanie gminie lub miejscowości statusu miasta, ustalenie jego granic i ich zmiana dokonywane są w sposób uwzględniający infrastrukturę społeczną i techniczną oraz układ urbanistyczny i charakter zabudowy (art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym). 

Działania na rzecz przywrócenia statusu miasta są kontynuacją rozpoczętych w 1927 roku starań nadania praw miejskich miejscowości Rutki-Kossaki.

Współczesne Rutki-Kossaki wykazują cechy i strukturę o charakterze typowo miejskim. Miejscowość stanowi centrum administracyjne, usługowe, oświatowe oraz handlowe dla całej gminy. Posiada w pełni rozwiniętą infrastrukturę techniczną, obejmującą sieć wodociągową, kanalizacyjną i drogową, a także częściowo zgazyfikowaną, oraz rozwiniętą infrastrukturę instytucjonalną. Większość mieszkańców utrzymuje się z działalności pozarolniczej, 
co bezpośrednio wpisuje się w kryteria brane pod uwagę przez Radę Ministrów przy nadawaniu praw miejskich. Odzyskanie statusu miasta otworzy przed miejscowością oraz całą gminą nowe możliwości rozwoju.

Rada Gminy Rutki na XXVII sesji w dniu 30 września 2026 r. zainicjowała procedurę odzyskania przez miejscowość Rutki-Kossaki praw miejskich poprzez przyjęcie uchwały w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych w tej sprawie. W związku z powyższym Wójt Gminy Rutki zaprasza wszystkich mieszkańców Gminy Rutki do udziału w konsultacjach społecznych dotyczących nadania miejscowości Rutki-Kossaki praw miejskich, które odbywają się w dniach od 20 październik 2026 r. do 15 grudzień 2026 r. Każdy mieszkaniec ma możliwość do wyrażenia swojego stanowiska. Odzyskanie praw miejskich przez Rutki-Kossaki jest możliwe, przemawiają za tym kryteria, które jako miejscowość spełniamy. Przywrócenie praw miejskich nie dokona się jednak bez Państwa zaangażowania. Konsultacje będą realizowane w formie pisemnej ankiety konsultacyjnej, która zostanie udostępniona mieszkańcom gminy w sekretariacie Urzędu Gminy Rutki, u sołtysów w poszczególnych sołectwach, oraz na stronie internetowej: gminarutki.pl
Aby ułatwić Państwa podjęcie decyzji przygotowaliśmy ulotkę, w której wyjaśniamy kwestie mogące budzić wątpliwości oraz wskazać korzyści jakie uzyskamy po odzyskaniu praw miejskich.

Dlaczego warto się ubiegać o prawa miejskie oraz jakie mogą być z tego korzyści?

1. Większe możliwości na rozbudowę i rozwój miejscowości jako miasta.
2. Podniesienie atrakcyjności miejscowości dla osób planujących się tu osiedlić, zwłaszcza osób młodych, większy prestiż miejscowości.
3. Większa dostępność do dodatkowych źródeł finansowania adresowanych zarówno dla miast, jak i wsi.
4. Większa szansa na przyciągnięcie inwestorów.
5. Zwiększenie dynamiki rozwoju Rutek.

Najczęściej zadawane pytania przy zmianie statutu miejscowości:

1. Czy wzrosną podatki lokalne?
   Nie. Wysokość podatków ustala samorząd niezależnie od statusu miejscowości oraz od tego, czy gmina ma charakter wiejski, czy miejsko-wiejski.
2.  Czy wzrosną opłaty za wodę, śmieci czy inne opłaty lokalne?
   Nie. Wysokość opłat ustala Rada Gminy niezależnie od statusu miejscowości.
3. Czy nauczyciele stracą dodatek wiejski?
   Nie. Nauczyciele nie stracą dodatków – dodatek wiejski należy się nauczycielowi zatrudnionemu na terenie wiejskim oraz mieście liczącym do 5 tys. mieszkańców.
4.  Co ze stypendiami szkolnymi dla uczniów?
   Przepisy nie uzależniają przyznania stypendium od tego czy uczeń mieszka na terenie miasta czy wsi.
5.  Czy miasto utraci fundusz sołecki?
   Nie. Sołectwa mogą być ustanowione także w miastach.
6. Czy będzie można prowadzić gospodarstwo rolne?
   Tak. Po zmianie statusu miejscowości ze wsi na miasto nadal można prowadzić gospodarstwo rolne.
7. Jaki będzie dostęp samorządu do funduszy z UE?
   W przypadku uzyskania statusu miasta zwiększy się możliwość ubiegania o środki zewnętrzne przeznaczone zarówno dla miejscowości o statusie wsi jak i miasta. Rutki jako miasto zachowa w tym przypadku również wszystkie prawa gminy wiejskiej zwiększając wachlarz swoich możliwości w tym zakresie. Będzie gminą wiejsko-miejską. 
8.  Czy mieszkańcy miasta będą mogli korzystać ze środków na działalność gospodarczą i lokalnych stowarzyszeń
   Tak. Zachowają dostęp do środków unijnych i LGD.
9. Czy będzie potrzebna wymiana dowodów osobistych?
   Nie. Zmiana nazwy organu wydającego dowód nie powoduje konieczności wymiany dotychczasowych dokumentów.
10.  Czy będą potrzebne nowe wybory?
    Nie. W związku z uzyskaniem statusu miasta nie przeprowadza się przedterminowych wyborów organu gminy. Nie zmienia się także liczba  radnych.
11. Czy zmiana gminy z wiejskiej na miejsko-wiejską znosi zasadę dwukadencyjności?
    Nie. Osoba, która przez dwie kadencje pełniła funkcję wójta nie może ubiegać się o wybór na kolejną kadencję w tej samej gminie, niezależnie od zmiany jej statusu.
12. Jakie będą koszty w związku z nadaniem statusu miasta?
    Pojawią się koszty związane ze zmianą szyldów i pieczątek w Urzędzie Gminy.